Беларусь-Украіна: гісторыя, подзвіг, сяброўства

Общество

00065_1

“Што датычыць вашай краіны, то мне вельмі спадабаліся яе дагледжанасць, краявіды, знешняя і ўнутраная прыгажосць беларусаў. Трэба, каб людзі больш ведалі пра здабыткі, дасягненні і культуру суседняга народа. На сёння сяброўства паміж нашымі рэгіёнамі даволі моцнае”, – адзначыў падчас візіту ўкраінскай дэлегацыі ў наш раён Анатоль Нікіфаравіч Шкурко.

Намеснік старшыні райвыканкама Мікалай Яшчук, старшыня раённай арганізацыі Беларускага грамадскага аб’яднання ветэранаў Любоў Дзяркач, намеснік начальніка аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі Ліна Пятніцкая, старшыня Камарынскага сельскага Савета Віктар Свіслоўскі сустракалі гасцей з Украіны на мяжы. Хлеб-соль уручылі дзяўчаты ў прыгожых нацыянальных касцюмах.

Удзельнік дэлегацыі, ветэран Вялікай Айчыннай вайны Анатоль Нікіфаравіч вядзе размову нетаропка, з гумарам. Народны мастак Украіны і член Нацыянальнага саюза мастакоў, лаўрэат Чарнігаўскай абласной прэміі ім. М. Кацюбінскага, ганаровы грамадзянін Чарнігава, удзельнік шматлікіх міжнародных і рэспубліканскіх выстаў прызнаецца, што не вельмі хацеў ехаць. Гады ўжо не тыя, здароўе падводзіць, ды і надвор’е не надта спрыяльнае. Але вельмі ўдзячны намесніку старшыні Чарнігаўскай раённай дзяржаўнай адміністрацыі Андрэю Курданаву, які прапанаваў гэтую паездку і пераканаў у яе мэтазгоднасці, Любові Дзяркач за шчырае запрашэнне на беларускую зямлю.

У далёкім 1943-м Анатоль Нікіфаравіч прымаў удзел у фарсіраванні Дняпра ў раёне Камарына. “Не хапіла паўметра, каб стаць Героем Савецкага Саюза”, – жартуе. Якія ж шляхі прывялі юнака да вогненнай пераправы?

Нарадзіўся Анатоль Нікіфаравіч 29 кастрычніка 1924 года ў сяле Смолін на Чарнігаўшчыне. У 1929-м падчас калектывізацыі сям’я вымушана была пераехаць у Чарнігаў. Яшчэ з дзяцінства меў схільнасць да творчасці (“не раз, як прызнаецца, атрымліваў ручніком па спіне за абмаляваны вугельчыкамі комін”) і марыў стаць мастаком.

Да вайны юнак паспеў скончыць першы курс Харкаўскага мастацкага вучылішча. А пасля вызвалення Чарнігава пачынаецца яго ваенны шлях. “Абмундзіравання навабранцам не выдалі, – успамінае ветэран. – Прывезлі, размясцілі ў лесе ў палатках, і пачаліся мае армейскія будні. Дзён праз восем атрымалі рэчмяшкі. У іх былі сухары і сала, але гэта – недатыкальны запас. Тады нам і паведамілі: раніцай будзем перабірацца на той бок Дняпра. Хто плацдарм захопіць, вызваліць ад ворага – будзе прадстаўлены да звання Героя”.

На досвітку пачалося фарсіраванне ракі. На нейкую бэльку з хлява Анатоль і два яго сябры паклалі вінтоўкі – і наперад. Вада кіпела ад выбухаў, паветра – ад куль. Таварышы, што былі побач, загінулі. Анатоль пераправіўся праз Днепр, а тут – невялікая круча, у сантыметраў пяцьдзесят усяго, і такі моцны агонь, што галаву падняць нельга. Толькі калі злева і справа пачулася “ўра!”, падняўся з усімі і Анатоль.

“Вельмі страшна. Смерць, крыкі параненых, – псіхалагічна цяжка было нам, непадрыхтаваным юнакам. Добра, што падтрымлівалі вопытныя байцы”. Потым Анатоль прымаў удзел у вызваленні Іёлчы, Брагіна. Тут, дарэчы, згубіў чаравік, – узгадвае з гумарам. У кішэні – блакнот і аловак. Маляваў тое, што бачыў навокал, ваенных сяброў. Тыя ў салдацкіх трохвугольніках адпраўлялі малюнкі родным.

Ваеннымі шляхамі прыйшоў байцом 111-га стралковага палка 1-га Беларускага фронту ў Берлін. Адзін з нямногіх ён пакінуў свой аўтограф на сценах рэйхстага: “Чернигов. Шкурко. 1945”.

00065_200065_3

Прадстаўнікі з Чарнігава і Міхайла-Кацюбінскага наведалі магілу партызанкі Алены Бялевіч у Асарэвічах. Тут гасцей цёпла сустракалі старшыня Новаіёлчанскага сельсавета Валянціна Свіслоўская, вучні і калектыў мясцовай установы адукацыі. Яе дырэктар Марыя Шаўчэнка ўручыла ветэрану памятныя сувеніры.

У Камарыне госці пабывалі ў сярэдняй школе і аддзяленні кругласутачнага знаходжання для пажылых грамадзян і інвалідаў.

00065_400065_500065_600065_7

А галоўнай мэтай украінскай дэлегацыі было ўручэнне медалёў “70 год вызвалення Украіны ад фашысцкіх захопнікаў”. У Камарынскім культурна-спартыўным цэнтры ў цёплай і шчырай атмасферы ўзнагароды атрымалі Вольга Іосіфаўна Капыцько, Барыс Мікалаевіч Лявоненка, Аляксей Мікалаевіч Някрасаў. На жаль, не змог прысутнічаць на гэтай сустрэчы яшчэ адзін наш вельмі ганаровы і заслужаны зямляк, Васіль Аляксандрвіч Нікалаенка. Яму ўзнагарода ўручана асобна.

00065_900065_1200065_11

Цёплыя словы падзякі гасцям выказаў намеснік старшыні раённага выканаўчага камітэта Мікалай Яшчук. Старшыня савета Чарнігаўскай раённай арганізацыі ветэранаў Украіны Анатоль Скуратовіч прывёз падарункі – кнігі. Старшыня раённай арганізацыі Беларускага грамадскага аб’яднання ветэранаў Любоў Дзяркач уручыла ганароваму госцю Анатолю Нікіфаравічу Шкурко ліст з падзякай, кнігу “Памяць”, каштоўны падарунак.

Гучалі ў зале задушэўныя песні ў выкананні работнікаў культуры раёна.

00065_800065_1000065_13

Як адзначалі ўсе прысутныя, вельмі важна, што паміж намі падтрымліваюцца зносіны. Сяброўства – паняцце, можна сказаць, “кругласутачнае”. У кожнай сферы ёсць месца для далейшага супрацоўніцтва. Заўсёды прыемна сустракацца з сябрамі. Мы – суседзі, народы-браты, зямля і гісторыя ў нас агульныя.

Госці павезлі з сабой добрыя ўражанні ад знаёмства з Камарыншчынай, нашым раёнам, пакінуўшы аб сабе прыемныя ўспаміны. Мы не развітваемся, мы кажам адзін аднаму: “Да пабачэння!”

Галіна ШАЎЧЭНКА



Пакінуць адказ